TEKNOLOJİK GELİŞMELER

Haçlı Seferleri, askerî ve siyasî alanlardan çok, sosyal ve ekonomik alanlarda önemli sonuçlar verdi. Orta Çağ İslâm dünyası, Avrupa'dan, hemen her alanda çok üstün ve ileri idi. Haçlılar, yaklaşık iki yüz yıl süren ilişkileri sırasında, Doğunun, kendilerinde bulunmayan yenilik ve zenginliklerini tanıdılar. Bunları ülkelerine götürerek geliştirmeye başladılar. Kendilerine en çekici gelen yenilikler pusula, barut, kâğıt ve baskı teknikleriydi.

Uzak ve Yakın Doğu'da eskiden beri kullamlagelen pusula, Avrupalı denizcilere yeni ufuklar açtı. Onların, büyük deniz yollarını bulmalarını, böylece bilinmeyen ülkelere doğru yelken açmalarını sağladı. Amerika'nın keşfinde ve yeni deniz yollarının bulunmasında pusulanın rolü büyük oldu. Amerika'nın işlenmemiş zenginlikleri Avrupa'ya aktı. Yeni deniz yollan da, aranan ve beğenilen doğu mallarının Avrupa limanlarına taşınmasında kolaylık ve ucuzluk getirdi. Ticaret hem gelişti hem daha kârlı hâle geldi. Böylece, bir taraftan sömürgecilik, öte taraftan ticaret, Avrupa ülkelerinin zenginleşmesini sağladı. Zenginleşen devletler, askerî harcamalara daha büyük pay ayırabildiler.

Barut, Çin'de ve Yakın Doğu'da biliniyordu. Bunun ateşli silâhlarda

Yine Uzak Doğu'dan Uygurlar aracılığı ile Orta Doğuya gelen kâğıt, bı rada daha kolay ve daha çok üretilmeye başlanmıştı. Avrupalılar,Tsâğît ün timinin inceliklerini öğrendiler ve ülkelerine dönüşte uyguladılar.

Çin'de bulunan ye Uygurlar tarafından geliştirilen baskı teknikler Haçlı Seferleri'nin sonunda Avrupa'da uygulandı, TahfiadanTİaFeketîrharfl< rin yerine, madenden yapılmış olanları kullanıldı. Daha çok kitap, daha ucı za basıldı. Kâğıt ve basım tekniği, kültür gelişmesini sağladı.

Matbaalarda basılan kitaplar geniş okur kitlelerine ulaştıkça, aydınlar ma hızlandı. Bunun sonucu olarak Papalığın ve Kilisenin nüfuzu sarsıldı.